ΣΤΆΛΚΕΡ (1979)

Ο Ταρκόφσκι αρχικά οραματίστηκε αυτό το ταξίδι στις ερήμους της Σοβιετικής Κεντρι- κής Ασίας, ώσπου ένας σεισμός ακύρωσε το σχέδιό του λίγες μέρες πριν από το γύρισμα και τον έστειλε στους μολυσμένους βάλτους της Εσθονίας, όπου οι συντελεστές επί μήνες δούλευαν βουτηγμένοι ως το γόνατο σε βι- ομηχανικά απόβλητα. Ίσως η έρημος τελικά είναι όντως παρούσα στην ταινία, ως απόλυτη απουσία: η Ζώνη, μια περιοχή αποκλεισμένη μετά από μια ανεξήγητη επίσκεψη εξωγήινων, υπόσχεται έναν χώρο όπου εκπληρώνεται η ενδόμυχη επιθυμία του ταξιδιώτη που θα τολμήσει να τη διασχίσει. Ένας κουρασμένος ξεναγός, ένας Συγγραφέας και ένας Καθηγη- τής ξεκινούν μαζί, όμως διαφωνούν όχι για τον προορισμό αλλά για την πραγματική επιθυμία του ανθρώπου όταν έχει αρθεί οποιοδήποτε εμπόδιο για να την πραγματοποιήσει. Ο Ταρ- κόφσκι βλέπει τα πρόσωπα όπως άλλοι απει- κονίζουν τα τοπία –απέραντα, αρχαία, απρο- σπέλαστα– μετατρέποντας τη γαλήνη σε απο- κάλυψη. Η ταινία –αργή, ιερή και τρομακτική στην υπομονετικότητά της– αντιπροσωπεύει ακόμα την αγνότητα του σινεμά στην προσκυ- νηματική του πορεία προς το νόημα και την ειλικρινή του άρνηση να φτάσει σε αυτό.