ΦΆΤΑ ΜΟΡΓΚΆΝΑ (1971)

Κατά πολλούς το απόλυτο αριστούργημα της πρώιμης φιλμογραφίας του Βέρνερ Χέρτσογκ, η ταινία είναι μια συναρπαστική συλλογή εικόνων που γυρίστηκαν στη Σαχάρα και τις γύρω περιοχές, συνδυασμένων με ποιητική αφήγηση και μουσική, ανάμεσά της και τραγούδια του Λέοναρντ Κοέν: όλα μαζί συνθέτουν ένα απόκοσμο σύμπαν, που στην πραγματικότητα είναι το δικό μας. Ο Χέρτσογκ γύρισε την ταινία το 1968 και το 1969 σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες – ταλαιπωρήθηκε από ασθένεια και πέρασε ακόμη και ένα σύντομο διάστημα σε φυλακή του Καμερούν – χωρίς να έχει ακόμη ξεκάθαρη εικόνα για το τι ταινία θα έκανε· μόνο στο μοντάζ το υλικό άρχισε να αποκτά μορφή, χωρισμένο σε τρία κεφάλαια – «Δημιουργία», «Παράδεισος» και «Χρυσή Εποχή» –, που βασίζονται χαλαρά στον μύθο της δημιουργίας των Μάγια όπως παρουσιάζεται στο Πόπολ Βου. Το αποτέλεσμα αφορά λι- γότερο έναν τόπο και περισσότερο την ίδια την πράξη της θέασης: Φάτα Μοργκάνα ονομάζεται ο αντικατοπτρισμός όπου η ακτίνα φωτός λυγίζει ώσπου το αντικείμενο μοιάζει να αιωρείται, και γίνεται για τον Χέρτσογκ η μεταφορά ενός κόσμου που διαρκώς απειλεί να καταρρεύσει. «Παρόλο που είναι προφα- νές ότι η ταινία γυρίστηκε στη Γη, δεν δείχνει απαραίτητα την ομορφιά, την αρμονία και τον τρόμο του κόσμου μας, αλλά μάλλον ένα είδος ουτοπίας (ή δυστοπίας) ομορφιάς, αρμονίας και τρόμου» (Βέρνερ Χέρτσογκ).